Oświetlenie schodów montuje się na różnej wysokości zależnie od rodzaju oprawy. Punktowe lampy LED powinny znajdować się 15–20 cm nad stopniem, kinkiety zwykle 160–180 cm nad stopnicą, a lampy wiszące co najmniej 200–210 cm nad ciągiem komunikacyjnym.
Na jakiej wysokości montować oświetlenie schodów?
| Typ oprawy | Rekomendowana wysokość montażu | Zastosowanie |
|---|---|---|
| Punktowe oprawy LED | 15–20 cm nad stopniem | Doświetlenie stopni ze ściany |
| Kinkiety ścienne | 160–180 cm nad stopnicą | Oświetlenie biegu schodów i ściany |
| Lampy wiszące | 200–210 cm nad ciągiem komunikacyjnym | Wysokie klatki schodowe i otwarte przestrzenie |
Podane wartości są punktem wyjścia. Ostateczna wysokość zależy także od kierunku świecenia, konstrukcji schodów i wysokości pomieszczenia. Oprawa nie może ograniczać przejścia ani kierować intensywnego światła bezpośrednio w oczy.
Oświetlenie punktowe LED – 15–20 cm nad stopniem
Punktowe oprawy LED umieszczone w ścianie najlepiej montować 15–20 cm nad płaszczyzną stopnia. Z tej wysokości światło pada na stopnicę i podkreśla jej krawędź, a jednocześnie nie wymaga instalowania lampy na wysokości twarzy.
Nie trzeba umieszczać oprawy przy każdym stopniu. Przy równomiernym świetle zwykle wystarcza rozmieszczenie punktów co 2–3 stopnie. Gęstszy układ może być potrzebny przy wąskich schodach, ciemnych powierzchniach lub oprawach o małym kącie świecenia. W planie należy uwzględnić:
- pierwszy stopień, aby wyraźnie zaznaczyć początek biegu;
- ostatni stopień, który wskazuje dojście do górnego poziomu;
- spoczniki i miejsca zmiany kierunku schodów;
- równomierne oświetlenie całego biegu bez dużych ciemnych przerw.
Oprawy montowane niżej lub wyżej niż zalecane mogą dawać nierównomierne światło. Przy schodach ażurowych trzeba dodatkowo sprawdzić, czy strumień nie tworzy ostrych cieni pod stopniami.
Jak ograniczyć olśnienie?
Największym błędem jest zastosowanie oprawy z widocznym źródłem światła na wysokości wzroku. Bez osłony może ona oślepiać osobę wchodzącą lub schodzącą, szczególnie gdy patrzy w kierunku lampy.
Jeżeli punkt świetlny znajduje się na wysokości wzroku, powinien mieć przesłonę ograniczającą olśnienie, matowy klosz albo odbłyśnik kierujący światło na stopień. Dotyczy to także kinkietów, których żarówka nie powinna być odsłonięta od strony ciągu komunikacyjnego.
Kinkiety i lampy wiszące przy schodach
Kinkiety montuje się zazwyczaj 160–180 cm nad stopnicą. Przy oprawach świecących w dół można zastosować większą wysokość, około 180–200 cm, ponieważ światło jest kierowane na schody. Modele świecące w górę mogą znajdować się niżej, zwykle w zakresie 160–170 cm, o ile nie utrudniają przejścia.
Lampa wisząca powinna mieć klosz oddalony od stopni o co najmniej 200 cm. W praktyce bezpieczniej przyjąć około 210 cm nad ciągiem komunikacyjnym. Przy wysokiej klatce schodowej trzeba sprawdzić także, czy oprawa nie będzie kolidowała z poręczą, drzwiami ani głową użytkownika.
Na prostym, jednobiegowym odcinku często wystarczają oprawy przy początku i końcu biegu. Przy schodach wielobiegowych, kręconych lub z podestami każda zmiana kierunku powinna otrzymać własne źródło światła, aby na spoczniku nie powstawała ciemna strefa.
Jak rozmieścić lampy wzdłuż biegu schodów?
Najważniejsza jest ciągłość oświetlenia, a nie liczba opraw. Punkty LED rozmieszczone co 2–3 stopnie zwykle zapewniają wystarczającą orientację i ograniczają liczbę przewodów oraz zużycie energii. W przypadku światła rozproszonego odstępy mogą być większe, natomiast wąski, kierunkowy strumień wymaga gęstszego układu.
Na spocznikach warto zastosować dodatkową oprawę, nawet gdy sąsiednie stopnie są już oświetlone. Pierwszy i ostatni stopień powinny pozostać widoczne niezależnie od przyjętego schematu. Przy instalacji nowych punktów oświetleniowych ich rozmieszczenie najlepiej zaplanować przed wykończeniem ścian, a podłączenie zlecić elektrykowi.
Najprostsza zasada to 15–20 cm nad stopniem dla LED, 160–180 cm dla kinkietów i minimum 200–210 cm dla lamp wiszących, zawsze z kontrolą olśnienia oraz doświetleniem początku, końca i spoczników.
