Nie ma jednej klasy IP dla wszystkich lamp zewnętrznych. Zadaszone wejście zwykle wymaga co najmniej IP44, odsłonięta elewacja najczęściej IP54 lub IP65, a oprawy montowane w gruncie albo przy wodzie mogą potrzebować IP67 lub IP68. Im większa ekspozycja na deszcz, pył, strumień wody lub zanurzenie, tym wyższa powinna być druga cyfra oznaczenia.
Jakie IP wybrać do konkretnego miejsca?
Klasa IP określa stopień ochrony obudowy urządzenia przed wnikaniem ciał stałych i wody. Oznaczenia wynikają z normy IEC 60529, której polskim odpowiednikiem jest PN-EN 60529. Poniższa tabela pokazuje minimalne wartości dla typowych zastosowań zewnętrznych:
| Lokalizacja | Minimalne IP | Uwagi |
|---|---|---|
| Zadaszony taras lub wejście | IP44 | Oprawa jest chroniona przed rozbryzgami, ale nie powinna być wystawiona na stały, bezpośredni deszcz. |
| Odsłonięta ściana lub elewacja | IP54–IP65 | IP54 sprawdzi się przy umiarkowanej ekspozycji, a IP65 daje pełną ochronę przed pyłem i strumieniami wody. |
| Ogród, podjazd lub oprawa przy gruncie | IP65–IP67 | Wyższa klasa jest wskazana przy błocie, piasku, podlewaniu i wodzie zalegającej przy oprawie. |
| Lampa najazdowa w podjeździe lub chodniku | IP67–IP68 | Oprawa może mieć kontakt z wodą stojącą, dlatego potrzebna jest ochrona przed czasowym lub stałym zanurzeniem zgodnie ze specyfikacją producenta. |
| Oczko wodne lub basen | IP68 | Oprawa musi być przeznaczona do pracy pod wodą, a instalację powinien wykonać elektryk z odpowiednimi uprawnieniami. |
IP44 może wystarczyć pod dachem, lecz nie jest uniwersalnym oznaczeniem dla każdej lampy zewnętrznej. Na otwartej przestrzeni bezpieczniejszym wyborem będzie zwykle IP65 lub wyższe. Sama wyższa klasa nie zastępuje jednak prawidłowego montażu i zgodności oprawy z jej przeznaczeniem.
Co oznaczają cyfry w oznaczeniu IP?
Pierwsza cyfra dotyczy ochrony przed ciałami stałymi, a druga zabezpiecza przed wodą. W warunkach zewnętrznych znaczenie mają przede wszystkim pył nanoszony przez wiatr, deszcz, zachlapania i możliwość zanurzenia:
- Pierwsza cyfra określa ochronę przed ciałami stałymi i pyłem. Wartość 4 chroni przed przedmiotami większymi niż 1 mm, 5 oznacza ochronę przed pyłem w ilości zakłócającej pracę, a 6 – całkowitą pyłoszczelność.
- Druga cyfra opisuje ochronę przed wodą. Wartość 4 oznacza ochronę przed rozbryzgami z różnych kierunków, 5 przed strumieniami wody, 6 przed silnymi strumieniami, 7 przed skutkami czasowego zanurzenia, a 8 przed stałym zanurzeniem w warunkach określonych przez producenta.
Dlatego IP65 oznacza pełną ochronę przed pyłem i strumieniami wody, natomiast IP67 łączy pyłoszczelność z ochroną przed czasowym zanurzeniem. IP68 nie powinno być wybierane wyłącznie na podstawie samej liczby – trzeba sprawdzić maksymalną głębokość i czas pracy pod wodą podane przez producenta.
Kiedy wybrać wyższe IP?
Wyższą klasę warto zastosować, gdy lampa znajduje się w miejscu narażonym na zacinający deszcz, silny wiatr, podlewanie ogrodu albo osadzanie się piasku i błota. W strefach nadmorskich sama odporność na wodę może nie wystarczyć. Sól przyspiesza korozję, dlatego trzeba sprawdzić także materiał obudowy i deklarowaną odporność na warunki atmosferyczne.
Klasa IP dotyczy całej obudowy tylko wtedy, gdy montaż zachowuje jej szczelność. Należy prawidłowo osadzić uszczelki, dokręcić dławnicę przewodu i nie uszkodzić obudowy podczas wiercenia. Zużyte lub pęknięte uszczelki trzeba wymienić, ponieważ przez nieszczelność do środka może dostać się woda mimo wysokiego oznaczenia na oprawie.
Najprostsza zasada wyboru jest taka: IP44 pod osłoną, IP65 na otwartej elewacji lub w ogrodzie, IP67 przy ryzyku czasowego zalania i IP68 dla opraw przeznaczonych do stałej pracy pod wodą.